HIỀN TÀI NGOẠI GIAO ĐẤT VIỆT - LÊ HOÀN (941-1005)

00:00 01/11/2025

LÊ HOÀN (941-1005)

 Lê Hoàn (941-1005), thường được gọi là Lê Đại Hành, là người sáng lập nhà Tiền Lê, trị vì từ năm 980 đến năm 1005. Ông từng được Đinh Bộ Lĩnh trọng dụng, được giao chức Thập đạo tướng quân, nắm quyền chỉ huy quân đội. Năm 980, trước nguy cơ nhà Tống xâm lược và trong bối cảnh vua Đinh còn nhỏ tuổi, ông được tôn lên ngôi hoàng đế. Năm 981, ông lãnh đạo cuộc kháng chiến chống quân Tống giành thắng lợi, bảo vệ nền độc lập của Đại Cồ Việt.

Trong hoạt động ngoại giao, Lê Hoàn kết hợp sức mạnh quân sự với chủ trương hòa hiếu, từng bước khôi phục và phát triển quan hệ với nhà Tống sau chiến tranh. Khi tiếp sứ, ông chú trọng bảo vệ vị thế của người đứng đầu quốc gia, không để việc tiếp nhận sắc phong trở thành sự khuất phục về chính trị. Cách ứng xử của ông vừa linh hoạt về nghi lễ, vừa thể hiện rõ ý thức tự chủ.

Câu chuyện ngoại giao

Năm 990, nhà Tống cử Tống Cảo cùng đoàn sứ sang Đại Cồ Việt mang chế thư gia phong cho Lê Hoàn. Nhân dịp này, nhà vua tổ chức đón tiếp theo cách vừa trọng thị, vừa thể hiện sức mạnh của đất nước. Ông sai Đinh Thừa Chính đem chiến thuyền và quân lính sang Liêm Châu đón đoàn sứ, qua đó chủ động tổ chức hành trình và việc tiếp đón.

Khi nhận chế thư, Lê Hoàn lấy lý do vừa đi đánh giặc, bị ngã ngựa, đau chân nên không thể quỳ lạy. Tống Cảo đành chấp nhận. Việc viện lý do sức khỏe giúp nhà vua tránh thực hiện nghi lễ thể hiện sự thần phục mà không công khai bác bỏ chế thư, nhờ đó vẫn giữ được quan hệ bang giao.

Trong thời gian đoàn sứ lưu lại, Lê Hoàn còn cho đưa trăn lớn và hổ đến trước sứ thần. Những chi tiết này được sử sách và các bài thuật sử nhắc đến như một phần trong cách tiếp sứ nhằm biểu thị uy thế của triều đình. Tuy nhiên, ý nghĩa nổi bật của cuộc tiếp đón không nằm ở việc khiến sứ thần khiếp sợ, mà ở khả năng kết hợp sự trọng thị với thái độ kiên quyết bảo vệ quốc thể.

Câu chuyện thể hiện bản lĩnh ngoại giao của Lê Hoàn, duy trì hòa hiếu sau chiến tranh nhưng không chấp nhận mọi đòi hỏi về nghi lễ từ phía nước lớn, sử dụng cách giải thích linh hoạt để bảo vệ vị thế của quốc gia mà tránh đẩy quan hệ vào thế đối đầu không cần thiết.

Cùng chuyên mục