HỌP HẸP ĐÔNG NAM Á: TĂNG CƯỜNG ỔN ĐỊNH HÀNG HẢI VÀ KẾT NỐI KHU VỰC

Ngày 6/10/2026, tại Hà Nội, trong khuôn khổ các hoạt động bên lề Hội thảo Biển Đông lần thứ 18, Học viện Ngoại giao Việt Nam đã tổ chức tọa đàm Họp hẹp Đông Nam Á (Southeast Asian Conclave) với chủ đề “Tăng cường ổn định hàng hải và kết nối khu vực” (Strengthening Maritime Stability and Regional Connectivity) tại Khách sạn Sheraton Hà Nội.

Tọa đàm quy tụ các chuyên gia và nhà nghiên cứu đến từ 10 quốc gia thành viên ASEAN nhằm trao đổi về những thách thức đan xen đối với an ninh hàng hải, kết nối khu vực và khả năng chống chịu của ASEAN trước những biến động chiến lược. Tham dự và phát biểu tọa đàm có TS. Nguyễn Hùng Sơn, Giám đốc Học viện Ngoại giao và TS. Đỗ Thanh Hải, Phó Viện trưởng phụ trách Viện Biển Đông, Học viện Ngoại giao. Các thảo luận tập trung làm rõ mối liên hệ giữa ổn định trên biển, an ninh kinh tế, kết nối hạ tầng, ứng phó khủng hoảng và lòng tin giữa các quốc gia.

Tọa đàm đã trao đổi các nội dung quan trọng như:

• Phân tích tác động của cạnh tranh chiến lược, các sự cố trên biển và những thách thức an ninh phi truyền thống ở khu vực Đông Nam Á, bao gồm đánh bắt cá bất hợp pháp, biến đổi khí hậu, an ninh hạ tầng cáp ngầm dưới biển và nguy cơ gián đoạn các tuyến hàng hải trọng yếu.
• Luật pháp quốc tế và hợp tác khu vực: Nhấn mạnh vai trò của luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS), trong quản lý bất đồng, duy trì trật tự trên biển và thúc đẩy các giải pháp hòa bình. Các đại biểu cũng trao đổi về cách tiếp cận thực tiễn trong thúc đẩy hợp tác và xây dựng lòng tin trong tiến trình đàm phán Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC).
• Thúc đẩy hợp tác thực chất và nâng cao khả năng chống chịu: Đề cao việc tăng cường chia sẻ thông tin, phối hợp liên ngành, thực thi pháp luật trên biển và chuẩn bị các phương án ứng phó khủng hoảng trong khu vực. Việc tận dụng hiệu quả các cơ chế hợp tác hiện có được xem là hướng đi thiết thực nhằm nâng cao năng lực ứng phó trước những gián đoạn về kết nối, chuỗi cung ứng và an ninh năng lượng.
• Phát huy vai trò trung tâm của ASEAN: Trao đổi về việc nâng cao hiệu quả các cơ chế do ASEAN dẫn dắt, củng cố tham vấn nội khối và tăng cường tiếng nói của khu vực trong quản trị hàng hải. Đồng thời, các đại biểu nhấn mạnh tiềm năng đóng góp của các quốc gia tầm trung trong việc thúc đẩy đối thoại, xây dựng lòng tin và duy trì môi trường khu vực ổn định, cởi mở.

Thông qua trao đổi thẳng thắn và đa chiều, Họp hẹp Đông Nam Á góp phần thúc đẩy nhận thức chung về những thách thức hàng hải mà Đông Nam Á đang đối mặt, đồng thời gợi mở các hướng hợp tác thiết thực nhằm củng cố vai trò chủ động của ASEAN, tăng cường khả năng chống chịu và bảo đảm các vùng biển ổn định, kết nối, phục vụ thịnh vượng chung của khu vực.

Vũ Hải Đăng, Nguyễn Hợp Châu (Viện Biển Đông)