Thúc đẩy sáng kiến lãnh đạo trẻ hướng tới Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026

Ngày 9-10/3 tại Jakarta (Indonesia), Phái đoàn Vương quốc Anh tại ASEAN phối hợp với Học viện Ngoại giao Việt Nam tổ chức Hội thảo “Thế hệ tiếp nối Tương lai ASEAN 2026: Chiến lược và Kỹ năng cho Lãnh đạo Khu vực” (ASEAN Future Forum NextGen Workshop 2026: Strategy and Skills for Regional Leadership), quy tụ các đại biểu trẻ đến từ các nước ASEAN và Vương quốc Anh. Đây là một trong những hoạt động hướng tới Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF) 2026 tại Hà Nội. Chương trình nhằm thúc đẩy sự tham gia của thanh niên các nước vào các thảo luận về tương lai khu vực, đồng thời trang bị kiến thức và kỹ năng ngoại giao cho thế hệ lãnh đạo trẻ trong bối cảnh ASEAN đang thực hiện Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045.

Khơi dậy nguồn năng lượng trẻ cho hợp tác ASEAN

Phát biểu khai mạc hội thảo, bà Tôn Thị Ngọc Hương, Đại sứ, Trưởng Phái đoàn Đại diện thường trực Việt Nam tại ASEAN nhấn mạnh sự tham gia của các đại biểu trẻ từ ASEAN và Vương quốc Anh mang lại nguồn năng lượng mới cho quan hệ đối tác ASEAN - Anh, vốn đã phát triển mạnh mẽ trong những năm gần đây. Theo Đại sứ, những góc nhìn mới mẻ, tư duy đổi mới và tinh thần hợp tác của thế hệ trẻ sẽ đóng góp quan trọng cho các thảo luận về tương lai khu vực, đồng thời phản ánh những mong muốn của thanh niên đối với Cộng đồng ASEAN trong thời gian tới.

Ông Ben Matthews, Đại biện Phái đoàn Vương quốc Anh tại ASEAN, khẳng định Vương quốc Anh mong muốn tiếp tục đồng hành cùng ASEAN trong các ưu tiên chung như tăng cường an ninh y tế, thúc đẩy chuyển đổi xanh, thúc đẩy hội nhập kinh tế và nâng cao vai trò của phụ nữ trong hòa bình và an ninh. Ông cũng nhấn mạnh các sáng kiến liên quan tới thanh niên trong khu vực, đặc biệt trong chương trình nghị sự Thanh niên, Hòa bình và An ninh (YPS), đang mở rộng không gian để thế hệ trẻ tham gia tích cực hơn vào các tiến trình hợp tác khu vực.

Tầm nhìn ASEAN và nghệ thuật xây dựng đồng thuận

Trong khuôn khổ hội thảo, các bạn trẻ có cơ hội trao đổi trực tiếp với các nhà ngoại giao kỳ cựu hàng đầu khu vực. Tại phiên thảo luận về tương lai ASEAN, Đại sứ Elizabeth P. Buensuceso, thành viên Nhóm Đặc trách Cấp cao xây dựng Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN sau năm 2025, đã chia sẻ về định hướng của Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, nhấn mạnh mục tiêu xây dựng một cộng đồng ASEAN năng động, đổi mới, linh hoạt và lấy người dân làm trung tâm.

Đại sứ Elizabeth cho rằng trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gia tăng, việc duy trì vai trò trung tâm của ASEAN là yếu tố then chốt để bảo đảm ổn định khu vực. Đồng thời, các thách thức mới như chuyển đổi số, an ninh năng lượng, an ninh lương thực và phát triển bền vững cũng đặt ra yêu cầu tăng cường phối hợp chính sách và nâng cao năng lực thích ứng của ASEAN.

Trong phiên chuyên đề về ngoại giao đa phương, nguyên Bộ trưởng Ngoại giao Indonesia Marty Natalegawa đã chia sẻ kinh nghiệm về nghệ thuật xây dựng đồng thuận trong ASEAN. Theo ông, đặc trưng của phương cách ASEAN là khả năng xây dựng lòng tin chiến lược thông qua đối thoại thường xuyên, sự thấu hiểu lợi ích của các bên và cách sử dụng ngôn từ ngoại giao một cách phù hợp. Việc duy trì sự tôn trọng lẫn nhau và bảo đảm lợi ích lâu dài của các bên là yếu tố quan trọng để đạt được đồng thuận bền vững trong các tiến trình đàm phán đa phương. Đối với ASEAN, đồng thuận tiếp tục là nguyên tắc nền tảng quan trọng, đảm bảo tính bền vững của các thỏa thuận, từ đó giúp duy trì sự đoàn kết lâu dài trong khu vực.

Bên cạnh các phiên trao đổi học thuật, chương trình còn bao gồm các hoạt động thực địa nhằm giúp các đại biểu hiểu rõ hơn về cơ chế vận hành của ASEAN và mạng lưới hợp tác khu vực. Sáng ngày 10/3, đoàn tới thăm trụ sở Ban Thư ký ASEAN, nơi các đại biểu có dịp trao đổi với ông Nararya S. Soeprapto, Phó Tổng Thư ký ASEAN phụ trách Cộng đồng và Doanh nghiệp. Tại buổi trao đổi, ông Nararya S. Soeprapto chia sẻ về lịch sử hình thành và phát triển của ASEAN, vai trò điều phối của Ban Thư ký ASEAN trong việc triển khai các sáng kiến hợp tác khu vực, cũng như những ưu tiên trong tiến trình xây dựng Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN sau năm 2025.

Các đại biểu cũng tham dự hoạt động giao lưu tại Phái đoàn Vương quốc Anh tại ASEAN với sự tham gia của đại diện Ban Thư ký ASEAN, Viện Hòa bình và Hòa giải ASEAN, Hội đồng Liên nghị viện ASEAN, các cơ quan Liên hợp quốc, các tổ chức nghiên cứu, phát triển quốc tế và một số phái đoàn các nước đối tác tại ASEAN. Hoạt động này tạo cơ hội để các đại biểu trao đổi với các chuyên gia và nhà hoạch định chính sách về các vấn đề an ninh, phát triển và hợp tác khu vực, đồng thời mở rộng mạng lưới kết nối giữa thế hệ lãnh đạo trẻ với các tổ chức và đối tác đang tham gia vào các tiến trình hợp tác ASEAN.

Bên cạnh đó, các đại biểu cũng tham quan Bảo tàng quốc gia Indonesia, tìm hiểu sâu hơn về lịch sử và văn hóa của Indonesia cũng như khu vực Đông Nam Á, qua đó tăng cường hiểu biết về nền tảng văn hóa - xã hội của tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN. Các kết quả thảo luận tại Jakarta sẽ tiếp tục được trao đổi sâu hơn tại Hội nghị Bàn tròn Thanh niên AFF, dự kiến tổ chức tại Hà Nội trong khuôn khổ Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026.

Chuỗi hoạt động dành cho thế hệ trẻ hướng tới AFF 2026 được kỳ vọng sẽ thúc đẩy việc hình thành mạng lưới các nhà lãnh đạo trẻ sẵn sàng đóng góp cho sự đoàn kết, vai trò trung tâm và khả năng tự cường của ASEAN trong những thập niên tới.