Hội thảo khoa học “Cơ sở lý luận và kinh nghiệm quốc tế về nâng cao tính hiệu quả hội nhập quốc tế, bảo đảm lợi ích quốc gia - dân tộc của Việt Nam”

Sáng ngày 07/08/2025, tại Học viện Ngoại giao, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương chủ trì đề tài “Nghiên cứu giải pháp thúc đẩy hội nhập quốc tế hiệu quả, bảo đảm lợi ích quốc gia - dân tộc trong bối cảnh mới”, mã số: KX.06.03/21-30 và phối hợp với Học viện Ngoại giao tổ chức Hội thảo khoa học mang chủ đề “Cơ sở lý luận và kinh nghiệm quốc tế về nâng cao tính hiệu quả hội nhập quốc tế, bảo đảm lợi ích quốc gia - dân tộc của Việt Nam”.

Hội thảo có sự tham gia của các chuyên gia đầu ngành như PGS.TS Vũ Văn Phúc, nguyên Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản, nguyên Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương; PGS.TS Phan Trọng Hào - Hội đồng Lý luận trung ương và nhiều nhà khoa học, chuyên gia đã gửi tham luận đóng góp cho Hội thảo. Về phía Học viện Ngoại giao, có sự tham gia của Đại sứ PGS.TS Đặng Đình Quý - Nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, Nguyên Giám đốc Học viện; Đại sứ GS.TS Nguyễn Vũ Tùng, Nguyên Giám đốc Học viện và TS. Nguyễn Thị Thìn - Phó Giám đốc Học viện, cùng lãnh đạo các viện, ban, khoa, phòng và cán bộ, giảng viên của Học viện.

Thay mặt Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương và Học viện Ngoại giao phát biểu khai mạc, đề dẫn Hội thảo, TS. Nguyễn Thị Thìn nhận định việc nghiên cứu cơ sở lý luận, kinh nghiệm quốc tế và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả hội nhập là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh thế giới biến động nhanh, đặt ra nhiều cơ hội đan xen thách thức đối với lợi ích quốc gia - dân tộc.

Mở đầu phần tham luận, PGS.TS Đặng Đình Quý chia sẻ về những kinh nghiệm quốc tế liên quan đến hội nhập, nhấn mạnh rằng việc lựa chọn mô hình phù hợp cần dựa trên cách tiếp cận thích hợp với điều kiện thực tế của mỗi quốc gia. Ông cũng đề cập đến các cách hiểu khác nhau về hội nhập, đồng thời nêu lên tầm quan trọng của việc đánh giá hiệu quả dựa trên nhiều yếu tố và các giai đoạn khác nhau trong quá trình hội nhập. PGS.TS Đặng Đình Quý kết luận: Hội nhập không chỉ là chiến lược lớn mà còn là động lực quan trọng để phát triển.

Tiếp nối hội thảo, GS.TS Nguyễn Vũ Tùng chia sẻ về những cơ sở lý thuyết của hội nhập quốc tế. Theo ông, trong câu chuyện lý thuyết và hội nhập quốc tế, nhiều người thường nghĩ rằng lý thuyết đã có sẵn, chỉ cần phân tích lý thuyết đó và áp dụng vào thực tiễn. Tuy nhiên, đây là cách làm chưa đúng vì còn cần đặt hoàn cảnh của sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam vào bức tranh chung, mà hoàn cảnh là thứ luôn thay đổi. Do đó, khi xét về mặt lý thuyết, chúng ta cần sử dụng các phương pháp lịch sử và phương pháp truy nguyên để nhìn nhận đúng về hoàn cảnh của giai đoạn đó.

Đặc biệt, PGS.TS Phan Trọng Hào nhấn mạnh rằng: Hội nhập hiệu quả là khi quốc gia khai thác tất cả các cơ hội để phát triển đất nước, đồng thời đảm bảo, giữ vững được lợi ích quốc gia - dân tộc và đứng vững trước những thách thức toàn cầu. Cùng phát biểu ý kiến, các nhà khoa học xuất phát từ những cơ sở lý thuyết của quá trình hội nhập quốc tế, học hỏi từ kinh nghiệm của các quốc gia thành công trong hội nhập như Hàn Quốc và Singapore để từ đó đưa ra các giải pháp thúc đẩy hiệu quả hội nhập quốc tế và bảo đảm lợi ích quốc gia - dân tộc của Việt Nam.

Trong khuôn khổ Hội thảo, các nhà khoa học, chuyên gia đã cùng thảo luận về vấn đề nâng cao tính hiệu quả hội nhập quốc tế, bảo đảm lợi ích quốc gia - dân tộc của Việt Nam trên từng lĩnh vực. Phương diện hội nhập trong kinh tế - thương mại được xem là một trong những thành công của Việt Nam, tuy nhiên vẫn còn tồn tại nhiều điểm nghẽn, khó khăn. Ngoài ra, trên hành trình hội nhập, Việt Nam cũng cần đặc biệt chú ý đến an sinh - xã hội, xây dựng và bảo vệ thương hiệu Việt. 

Trên lĩnh vực pháp lý, TS. Lê Thanh Bình - Trường Đại học Thành Đô khẳng định cần biết kết hợp giữa pháp luật quốc gia và pháp luật quốc tế; pháp luật quốc tế cũng là công cụ, phương tiện để thực hiện pháp luật quốc gia; hài hòa giữa lợi ích quốc gia và xu thế toàn cầu. Ở phương diện môi trường, TS.Vũ Thị Mai - Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường đưa ra quan điểm: trong quá trình hội nhập, bảo vệ sức khoẻ của người dân là mục tiêu hàng đầu, đồng thời, phát triển kinh tế nhưng không đánh đổi môi trường bằng mọi giá. Những chia sẻ từ các nhà khoa học và chuyên gia đã góp phần xác định các tiêu chí chung và tiêu chí riêng trên từng lĩnh vực của hội nhập quốc tế; tiêu chí để bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia - dân tộc và các nhân tố tác động đến hiệu quả hội nhập quốc tế của Việt Nam. 

Phát biểu bế mạc Hội thảo, PGS.TS Vũ Văn Phúc tổng kết: Hội thảo đã nhận được 29 bài tham luận, trong đó 13 bài được trình bày trực tiếp, tập trung vào các giải pháp nâng cao hiệu quả hội nhập quốc tế, bảo đảm lợi ích quốc gia - dân tộc của Việt Nam một cách bền vững và vững chắc hơn. Những kết quả trao đổi tại Hội thảo sẽ là cơ sở khoa học quan trọng, góp phần hoàn thiện và nâng cao chất lượng nghiên cứu của một đề tài có giá trị quan trọng đóng góp cho quá trình hội nhập quốc tế của Việt Nam.

Thái An - Thảo An (Ban Đào tạo - Học viện Ngoại giao)